Białka z pszczelej przędzy pomogą w stworzeniu „programowalnych” opatrunków?

wczoraj, 10:50

Naukowcy chcą stworzyć opatrunek reagujący na warunki panujące w ranie, a może nawet uwalniający do niej odpowiednie substancje lecznicze w odpowiednim czasie. Jednym z kandydatów na taki opatrunek jest przędza wytwarzana przez larwy pszczół. Australijscy naukowcy sprawdzili, jak obecne w nim białka wpływają na gojenie się ran u myszy. Uzyskane wyniki stały się zachętą do kontynuowania prac.



Fortyfikacje sprzed 4000 lat na północy Maroka

wczoraj, 08:24

Nad rzeką Oued Beht w północno-zachodnim Maroku archeolodzy zbadali konstrukcję, która miała chronić miejscową ludność już około 4 tysięcy lat temu. Rów, wał ziemny i ściana tworzyły barierę utrudniającą dostęp do południowej części stanowiska. Wzniesienie tej konstrukcji pokazuje, że mieszkańcy tamtych terenów podejmowali znaczne przedsięwzięcia budowlane w okresie, o którym wciąż niewiele wiemy.


Jak Grenlandia i Antarktyda tracą lód. Pokazuje to największy zbiór danych satelitarnych

29 września 2026, 11:46

W latach 1979–2023 Grenlandia i Antarktyda straciły łącznie około 11,3 biliona ton lodu. To wystarczyło, by podnieść poziom morza o 31,4 milimetra. Takie wnioski płyną z badań międzynarodowego zespołu naukowego, na czele którego stała Inès N. Otosaka z Northumbria University. Naukowcy wykorzystali największy w historii zbiór danych satelitarnych, łącząc informacje z 42 oszacowań opartych na danych z 27 misji. Dla Grenlandii analiza sięga 1972 roku, a dla Antarktydy – roku 1979.


Badania sugerują, że szympansy żyjące na sawannach celowo przekazują wiedzę innym

29 września 2026, 08:09

Fotopułapka ustawiona w rezerwacie Dindefelo w Senegalu zarejestrowała młodą szympansicę, która obserwowała matkę używającą patyka do łowienia mrówek z gniazda. Młoda w pewnym momencie oddaliła się, więc matka odłożyła patyk, przyprowadziła córkę, a ta wzięła patyk i zaczęła łowić mrówki. Matka czujnie obserwowała córkę przy tej czynności. Badacze zauważają, że matka zmieniła zachowanie w sposób, który umożliwiał córce skorzystanie z narzędzia.


Stabilne szczepionki mRNA. Można je będzie przechowywać w temperaturze pokojowej

28 września 2026, 12:17

Szczepionki RNA mogą pomóc w zwalczaniu wielu chorób, w tym nowotworów. Jednak jedną z ich wad jest fakt, że trzeba je przechowywać w bardzo niskich temperaturach, wynoszących dziesiątki stopni poniżej zera. To znacząco ogranicza ich stosowanie. Badacze z MIT znaleźli obiecujący sposób na pokonanie tego ograniczenia. A w badaniach pomógł im algorytm sztucznej inteligencji.


Nie chcą miliarda euro za zbudowanie teleskopu na Wyspach Kanaryjskich

25 września 2026, 09:12

Członkowie Thirty Meter Telescope (TMT) International Organization odrzucili ofertę dofinansowania w wysokości 1 miliarda euro w zamian za wybudowanie TMT na Wyspach Kanaryjskich w Obserwatorium Roque de los Muchachos na wyspie La Palma. Miejsce to jest – po Obserwatorium Mauna Kea – drugą najlepszą na półkuli północnej lokalizacją dla teleskopów. Znajdują się tam jedne z najnowocześniejszych urządzeń.


Pierwszy przypadek kleptopasożytnictwa wśród waleni. Bubbles zapisał się w historii nauki

22 września 2026, 10:56

Ściga rybę, ale nie po to, by ją zjeść. Czeka, aż ta zwróci połknięty pokarm, po czym zjada jej posiłek, a ryba może spokojnie odpłynąć. Kleptopasożytnictwo, czyli kradzież pokarmu, jest w przyrodzie szeroko rozpowszechnione. Złodziej korzysta z wysiłku zwierzęcia, które znalazło lub zdobyło pokarm, odbiera mu go i sam zjada. Jednak u ssaków morskich dotychczas go nie udokumentowano. Aż do teraz. W historii nauki zapisał się właśnie Bubbles, żyjący na Wielkiej Rafie Koralowej delfin butlonosy, którego zachowanie zaobserwowano u wybrzeży wyspy Lady Elliot.


Największe w Europie znalezisko żelaznych sztab. To zatopione dzieło Celtów

21 września 2026, 10:41

Peter Trebsche z Uniwersytetu w Innsbrucku i Marion Berranger z Université de Technologie de Belfort Montbéliard opisali właśnie na łamach Antiquity największe w Europie znalezisko żelaznych sztab z okresu kultury lateńskiej. Ponad tona cennego surowca należała zapewne do celtyckich kupców. Ich odnalezienie to świadectwo katastrofy, która miała miejsce na Dunaju ponad 2000 lat temu.


Mionium a teoria Einsteina. Uczeni chcą sprawdzić, jak grawitacja działa na cząstki II generacji

17 września 2026, 10:55

Naukowcy z ETH Zurych i Instytutu Paula Scherrera, których pracami kierowali Jesse Zhang i Anna Soter, poczynili ważny krok w kierunku odpowiedzi na pytanie, czy grawitacja działa tak samo na zwykłą materię i na egzotyczne atomy. W tym celu wytworzyli wiązkę mionium, która ma umożliwić badanie swobodnego spadku materii zawierającej antycząstkę drugiej generacji.


Komu dać nerkę? Na ile ludzkie są decyzje moralne podejmowane przez AI?

16 września 2026, 11:02

Dwóch pacjentów czeka na przeszczep, ale dostępna jest tylko jedna nerka. Jeden pacjent jest młodszy, drugi ma na utrzymaniu rodzinę. Czyje życie uratować? Na takie pytanie nie ma jednoznacznie dobrej odpowiedzi. A to właśnie taki problem postawili badacze z Mozilla AI oraz Pennsylvania State University przed wielkimi modelami językowymi. I okazało się, że LLM rozstrzygają je bardziej jednoznacznie niż ludzie. Naukowcy zbadali w ten sposób, jak bardzo decyzje sztucznej inteligencji odbiegają od ludzkich ocen moralnych i jak można zmniejszyć te różnice.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy